دوره 4، شماره 1 - ( 1402 )                   جلد 4 شماره 1 صفحات 26-1 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
2- استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی،دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. ، j.imani@tabriziau.ac.ir
چکیده:   (1013 مشاهده)
بیان­ مسئله: مطالعه­ ی جداره محورهای تاریخی موضوع ضروری برای ارزش­گذاری و حفظ هویت فرهنگی انسان­ها در ساختار شهر تلقی می­شود و به نوعی میراث ذهنی و معنایی یک جامعه است. در حالی که اکثر مطالعات بر روی کالبد جداره های شهری تمرکز دارد، پژوهش­های محدودی برای تجزیه و تحلیل جداره محورهای تاریخی بر اساس ابعاد ذهنی و معنا انجام گرفته است و ریشه اصلی شکاف تحقیقاتی در این حوزه تلقی می­شود.
اهداف: هدف اصلی این پژوهش شناسایی شاخص­های موثر در بازطراحی جداره محورهای تاریخی بر اساس ابعاد کالبدی رخداد معنایی و تصویر ذهنی شهروندان تلقی می­شود. همچنین ترکیب کمی-کیفی پژوهش­ها و مطالعات صورت گرفته در این حوزه در جهت اعتبارسنجی شاخص­ها از اهداف دیگر پژوهش است.
روش ها: به منظور رسیدن به هدف از روش مرور سیستماتیک بهره گرفته شده است و مقالات علمی-پژوهشی فارسی و انگلیسی جامعه آماری پژوهش را تشکیل داده است. بررسی تعامل و ارتباط میان پژوهش­ها انجام شده با استفاده از ابزار مروری دارای جایگاه عمیقی می­باشد. جامعه آماری پژوهش در حدود 73 مقاله است که مبتنی برکلیدواژه­های (تصویرذهنی، معنا، جداره محورهای تاریخی) می­باشد. برخی مقالات در روند غربالگری مبتنی بر چک لیست پریزما از فرآیند پژوهش کنار گذاشته شده است. در نهایت 57 مقاله جامعه آماری نهایی پژوهش را تشکیل داده است. در این راستا از پایگاه­های اطلاعاتی فارسی (ایران داک، سیویلیکا، علم نت، مگیران) و در حوزه مقالات انگلیسی زبان از پایگاه­های (اسکوپوس، الزویر) و موتور جستجوی علمی گوگل اسکالر استفاده شده است.
یافته ها: خروجی مطالعات نشان دهنده آن است که پراکندگی جغرافیایی و ویژگی های زمینه­ای محیط، تاثیر مستقیم بر درک معنای محیطی در جداره های شهری دارد و شاخص­ها از این موضوع نیز تبعیت می­کنند. ساختارهای درونی جامعه، فرهنگ و ابعاد فردی نیز فراوانی بسیاری در ادبیات مروی جهان دارد. همچنین در بعد کمی پژوهش کمبود استفاده از نظریات پایه و ارتباط سازی میان شاخص­ها از ضعف­های اصلی در پژوهش­های انجام شده تلقی می­شود. بر این اساس اجزا و کیفیت­های جداره های شهری و ارتباط میان آن­ها با نظریات پایه از طریق ابزارهای تحلیلی و ماتریس جمع آوری شده است. شاخص­هایی از قبیل حفظ وابستگی­ های فردی و اجتماعی به محیط، درگیری حواس پنچگانه، وجود حجم بر مبنای شکل حاصل از معنای شکل گرفته از اذهان عمومی مردم، نیز بیشترین فراوانی و تاثیرگذاری را بر روی احیای جداره محورهای تاریخی از منظر ابعاد ذهنی و معنایی دارد.
نتیجه گیری: نتایج بیان­گر ارتباط عمیق میان ذهن و ابعاد معنایی در جداره های تاریخی است. محورهای تاریخی به دلیل وجود میراث عمومی و ارزش­های فرهنگی-تاریخی، هویت منحصر به فرد و کاراکترهای مستقل شخصیتی دارند که می­تواند ذهن را برای درک معنای ملموس درونی آن تحریک کند و شاخص­های استنباط شده سبب تزریق معنا در بطن جداره­های تاریخی می­شود. این شاخص ها می­تواند عصب­های ذهنی و شناختی را در جهت ماندگاری تصویر ذهنی تقویت کند.
متن کامل [PDF 4649 kb]   (343 دریافت)    
نوع مقاله: مروری سیستماتیک | موضوع مقاله: منظر شهری
دریافت: 1401/9/19 | پذیرش: 1401/10/3 | انتشار: 1402/2/10

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.