فصلنامه علمی (ISC)

تجربة تنانه شهر در گذار متروپولیس به مدیاپولیس: خوانشی تن‌زیباشناسانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه نظریه و نقد هنر، پژوهشکدۀ هنر فرهنگستان هنر، تهران، ایران.

2 گروه آموزش هنر، دانشکدة هنرهای زیبا، دانشگاه المستقبل، بابل، عراق.

3 کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه بین‌المللی سوره، تهران، ایران

10.48311/udd.2026.120203.82829
چکیده
طرح مسئله: گسترش رسانه‌ها و زیرساخت‌های دیجیتال، تجربة شهر را از وضعیتی مبتنی‌بر هم‌حضوری مادی (متروپولیس کلاسیک) به تجربه‌ای چندلایه و رسانه‌میانجی تبدیل کرده است. درحالی‌که متروپولیس بر تراکم حسی و ریتم‌های صنعتی استوار بود، مدیاپولیس با درهم‌تنیدن فضاهای فیزیکی و دیجیتال، نقش رسانه‌ها را در هدایت ادراک، توجه و حرکت بدن شهری برجسته می‌سازد. پرسش پژوهش این است که این تحولات چگونه تجربة بدنی را دگرگون کرده و چه صورت‌های پدیداری تازه‌ای برای آن در شهر رسانه‌ای شکل داده است.

هدف و روش: این پژوهش با رویکردی کیفی-تفسیری و بهره‌گیری از مطالعات شهری، رسانه و فلسفة بدن (تن‌زیباشناسی)، تبیینِ دقیقِ تحول تجربة بدنی در این گذار را هدف قرار داده است.

یافته‌ها: گذار به مدیاپولیس، بدن را از سوژه‌ای درگیر با «فشار حسی محیطی» به سوژه‌ای درگیر با «پراکندگی توجه» بدل کرده است. این تحول در چهار صورت پدیداری متبلور می‌شود: «بدن کنش‌گر» (کنشگری ترکیبی فیزیکی-دیجیتال)، «بدن بازنمایی‌شده» (پیوند با گردش تصویر)، «بدن هدایت‌شده» (تحت تأثیر ناوبری الگوریتمی) و «بدن رصدشده» (تبدیل حضور به داده‌های قابل‌پایش).

نتیجه‌گیری: در مدیاپولیس، بدن نه صرفاً در درگیری با تراکم کالبدی، بلکه در تعامل با زیرساخت‌های رسانه‌ای معنا می‌یابد. کیفیت «زیباشناسی شهری» از «شدت مواجهه حسی» به «نحوة پیوند لایه‌های ادراک» تغییر کرده است. اگرچه رسانه‌ها و الگوریتم‌ها بدن را به ابزاری برای تولید داده و روایت بدل می‌کنند، اما بدن همچنان به‌عنوان کانونِ تعادل‌بخش میان جریان‌های فیزیکی و دیجیتال، محور اصلی تجربه و تولید معنا در شهر باقی می‌ماند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The Somatic Experience of the City in the Transition from Metropolis to Mediapolis: A Somaesthetic Reading

نویسندگان English

shahab pazouki 1
Suhaila Kadhim Jasim Al-Saadouni, 2
seyed hirad mahmoudi tabrizi 3
1 Assistant Professor of Art Research – Theory and Art Criticism, Advanced Research Institute of Arts, Affiliated with Iraninan Academy of arts
2 Departmenet of Art Education, College of Fine Arts, Almustaqbal University, Babylon-Hilla, Iraq
3 M.A. in Art Studies, sooreh international university, tehran, iran,
چکیده English

Problem Statement: The proliferation of digital infrastructures has transformed urban experience from one of material co-presence (the classic Metropolis) into a multi-layered, media-mediated experience. While the Metropolis was grounded in sensory density and industrial rhythms, the Mediapolis—by intertwining physical and digital spaces—highlights the role of media in directing perception, attention, and the movement of the urban body. This study addresses how these transformations alter bodily experience and what new phenomenological modes of the body emerge within the media city.

Objective and Methodology: Utilizing a qualitative-interpretive approach and drawing upon urban studies, media studies, and the philosophy of the body (somaesthetics), this research aims to explain the evolution of bodily experience during this transition.

Findings: The transition to the Mediapolis shifts the body from a subject engaged with “environmental sensory pressure” to one involved in “attentional fragmentation.” This manifests in four phenomenological modes: the “Agentic Body” (hybrid physical-digital agency), the “Represented Body” (linked to image circulation), the “Guided Body” (subject to algorithmic navigation), and the “Observed Body” (presence converted into traceable data).

Conclusion: In the Mediapolis, the body finds meaning through interaction with media infrastructures, rather than mere physical density. The quality of “urban aesthetics” has shifted from the “intensity of sensory encounter” to the “mode of linking layers of perception.” Although media and algorithms transform the body into an instrument for data production, the body remains the central node of experience and meaning-making, tasked with balancing physical and digital flows.

کلیدواژه‌ها English

Urban Experience
Somaesthetics
Metropolis
Mediapolis
Media Mediation

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 03 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 15 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 02 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 03 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 03 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 03 خرداد 1405