گفتمان طراحی شهری
فصلنامه علمی (ISC)

ارزیابی تأثیرات اجتماعی فرهنگی ساماندهی و ارتقاء کیفی میدان الغدیر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

اکبر طالب پور 1
مهناز کرمی 2

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشجوی‌دکتری‌بررسی‌مسائل‌اجتماعی‌ ایران گروه‌علوم‌اجتماعی، دانشکده‌علوم‌اجتماعی و اقتصاد،دانشگاه‌الزهرا، تهران، ایران

https://doi.org/10.48311/udd.2026.117763.82812
چکیده
میدان‌های شهری به‌عنوان کانون‌های مهم اجتماعی و فرهنگی، نقش حیاتی در شکل‌دهی به هویت محلی و تقویت روابط اجتماعی دارند پژوهش با ارزیابی تأثیرات طرح ساماندهی میدان الغدیر در محله یافت‌آباد تهران، به تحلیل ابعاد اجتماعی، فرهنگی و کالبدی آن پرداخته و چالش‌ها و دستاوردهای این مداخله شهری را بررسی کرده است که بر اساس آن میدان الغدیر به‌عنوان یکی از فضاهای عمومی کلیدی، با چالش‌هایی در ابعاد اجتماعی، فرهنگی و کالبدی روبه‌روست. نتایج نشان دادند هرچند طرح با موفقیت‌هایی در بهبود کیفیت بصری، ارتقاء امنیت و ساماندهی فضاهای پیاده‌روی همراه بوده است. با این حال، در ابعاد اجتماعی و فرهنگی، کاهش تعاملات همسایگی، تضعیف روابط سنتی و عدم تقویت هویت فرهنگی محلی از چالش‌های مهم باقی مانده است. از نظر اقتصادی، در حالی که برخی کسبه از بهبود فروش بهره‌مند شده‌اند، دیگران همچنان با مشکلات اقتصادی مواجه هستند. این پژوهش با استفاده از روش ترکیبی (کمّی–کیفی) و تحلیل داده‌های میدانی، نشان می‌دهد که طراحی‌های کالبدی به‌تنهایی برای بازآفرینی میدان کافی نبوده و نیاز به تقویت فرآیندهای مشارکتی و توجه به ابعاد نرم فضاهای عمومی، نظیر تقویت حس تعلق و سرمایه اجتماعی، ضروری است. بنابراین لازم است بر ضرورت طراحی انسان‌محور، مشارکتی و حساس به زمینه‌های فرهنگی تأکید نمود و اقدامات تکمیلی در جهت تقویت هویت محلی و توسعه مشارکت اجتماعی در فازهای بعدی پروژه انجام داد، نتایج این مطالعه می‌تواند به عنوان راهنمایی برای پروژه‌های مشابه در سایر مناطق شهری استفاده شود.

کلیدواژه‌ها

میدان الغدیر
ارزیابی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی
تعلق مکانی
ساماندهی
عدالت فضایی
فضاهای عمومی
موضوعات

عنوان مقاله English

Social Impact Assessment of the Organization and Quality Improvement of Alqadir Square

نویسندگان English

Akbar Talebpour 1
Mahnaz Karami 2
1 Associate Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran
2 Sociology phd candidate,Department of Social Sciences, Faculty of Social and Economic Sciences, Alzahra University, Tehran, Iran.
چکیده English

Urban squares, as important social and cultural centers, play a vital role in shaping local identity and strengthening social relations. The study evaluated the effects of the Al-Ghadir Square reorganization plan in Tehran's Yaftabad neighborhood, analyzed its social, cultural, and physical dimensions, and examined the challenges and achievements of this urban intervention, based on which Al-Ghadir Square, as one of the key public spaces, faces challenges in social, cultural, and physical dimensions. The results showed that although the plan has been successful in improving visual quality, promoting security, and organizing pedestrian spaces. However, in the social and cultural dimensions, the reduction of neighborhood interactions, weakening of traditional relationships, and the failure to strengthen local cultural identity remain important challenges. Economically, while some businesses have benefited from improved sales, others continue to face economic problems. This research, using a mixed method (quantitative-qualitative) and field data analysis, shows that physical designs alone are not sufficient for recreating the square and that there is a need to strengthen participatory processes and pay attention to the soft dimensions of public spaces, such as strengthening the sense of belonging and social capital. Therefore, it is necessary to emphasize the necessity of human-centered, participatory, and culturally sensitive design and take additional measures to strengthen local identity and develop social participation in the later phases of the project. The results of this study can be used as a guide for similar projects in other urban areas.

کلیدواژه‌ها English

Al-Ghadir Square
social and cultural impact assessment
place attachment
urban improvement
spatial justice
public spaces
1.    Kourosh G. Measuring Place in Urban Design: An Introduction to the Technique of Measuring Place. Soffe. (2005).15(1).
2.    Jacob J. The death and life of great American. Cities New York: Vintage Books. 1961.
3.    Edelstein MR, Vanclay F. Psychosocial impacts.  Handbook of Social Impact Assessment and Management: Edward Elgar Publishing; 2024. p. 274–91.
4.    Glasson J, Therivel R. Introduction to environmental impact assessment: Routledge; 2013.
5.    Habermas J. Reflections and hypotheses on a further structural transformation of the political public sphere. Theory, Culture & Society. 2022;39(4):145–71.
6.    Gehl J. Cities for people: Island press; 2013.
7.    Ghanimati H. Assessment of the socio-cultural impacts of Niloufar Square, District 7 of Tehran Municipality. Tehran Municipality Beautification Organization. 2022.
8.    Delgado M, Staples L. Youth-led community organizing: Theory and action: Oxford University Press; 2007.
9.    UN-Habitat. World Cities Report 2022: Envisioning the Future of Cities. United Nations Human Settlements Programme https://unhabitatorg/. 2022.
10.    UN-Habitat. World Cities Report 2020: Envisioning the Future of Cities. United Nations Human Settlements Programme https://unhabitatorg/. 2020.
11.    Lynch K. The image of the city. Cambridge, MA: MIT Press. 1960.
12.    Relph E. The paradox of place and the evolution of placelessness.  Place and placelessness revisited: Routledge; 2016. p. 20–34.
13.    Tuan Y-F. Space and place: The perspective of experience: U of Minnesota Press; 1977.
14.    Vanclay F. International principles for social impact assessment. Impact assessment and project appraisal. 2003;21(1):5–12.
15.    Vanclay F. Social impact assessment: New frontiers and contemporary debates. London: Routledge. 2024.
16.    Esteves AM, Franks D, Vanclay F. Social impact assessment: the state of the art. Impact assessment and project appraisal. 2012;30(1):34–42.
17.    Mela A, Tousi E, Varelidis G. Assessing Urban Public Space Quality: A Short Questionnaire Approach. Urban Science. 2025;9(3):56.
18.    Qi J, Mazumdar S, Vasconcelos AC. Understanding the relationship between urban public space and social cohesion: A systematic review. International Journal of Community Well-Being. 2024;7(2):155–212.
19.    Kamani Fard A, Paydar M. Place attachment and related aspects in the urban setting. Urban Science. 2024;8(3):135.
20.    Abdurahiman S, Kasthurba A, Nuzhat A. Assessing the socio-cultural impact of urban revitalisation using Relative Positive Impact Index (RPII). Built Heritage. 2024;8(1):8.
21.    Lin D, Broere W, Cui J. Metro systems and urban development: Impacts and implications. Tunnelling and underground space technology. 2022;125:104509.
22.    Naghibi M, Farrokhi A, Faizi M. Small urban green spaces: insights into perception, preference, and psychological well-being in a densely populated areas of Tehran, Iran. Environmental Health Insights. 2024;18:11786302241248314.
23.    Alavi SA, Esfandi S, Khavarian-Garmsir AR, Tayebi S, Shamsipour A, Sharifi A. Assessing the connectivity of urban green spaces for enhanced environmental justice and ecosystem service flow: a study of tehran using graph theory and least-cost analysis. Urban Science. 2024;8(1):14.
24.    Parvin SaS, Somayyeh. The Study of Socio-Cultural Effects of Urban Projects (Case study: Saeed Abad Highway). . Quarterly Journals of Urban and Regional Development Planning. 2018;3(5):81–113.(In Persian).
25.    Rahman JDIaJD. Assessment of the social and cultural impacts of constructing a pedestrian walkway on Imamzadeh Hassan Boulevard in Karaj. Quarterly Journal of Social Impact Assessment. 2020;4(1):11–45.(In Persian).
26.    Norouzi MaS, Hassan. Pathology of factors affecting the inefficiency of environmental qualities in urban squares after conversion to sidewalks, case study: Imam Hossein (AS) Square, Tehran. . Arman Shahr Architecture and Urbanism. 2019;13(30)  275–89. (In Persian).
27.    Hosseinzadeh MaM, Seyed Mehdi. Qualitative assessment of urban spaces: Application of a holistic landscape approach in the evaluation of the Mashhad Martyrs’ Square project. Manzar. 2019; 12(50):50–61.(In Persian).
28.    Safaei Raineh M, Pourahmad, Ahmad and Zanganeh Shahraki, Saeed. Spatial Analysis of Vitality in Urban Spaces: A Case Study of Tehran’s 17 Shahrivar Pedestrian Street. . Sustainable City Journal. 2019;2(2): 107–24. (In Persian).
29.    Putnam RD. Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon Schuster. 2000.
30.    Soja EW. Seeking spatial justice: U of Minnesota Press; 2013.
31.    Talebpour A, Mohajeri, Asghar, Mirzaei, Saeideh. Adaptation of Tehran’s urban furniture to disability from the perspective of the disabled. Urban Sociological Studies. 2024;53:51–80. (In Persian).
32.    Arendt H. The human condition: University of Chicago press; 1958.
33.    Habermas J. The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society: MIT press; 1991.
34.    Sennett R. Building and dwelling: Ethics for the city: Farrar, Straus and Giroux; 2018.
35.    Krier L. Urban Components. Architectural Design. 1984;54.
36.    Schache W, Szymanski N. Paul Zucker: Der vergessene Architect. 2005.
37.    Adelvand PML, Ashraf Al-Sadat. Statue in the Square or Plato’s Cave? Manzar. 2015 Oct 1;7(32):14–9. (In Persian).
38.    Salehi Maryam MH, Khodadad Mehdi, Esmaili Fazlollah. Leveling of Tehran Metropolitan Regions in Terms of Sustainable Development Indicators Using Factor and Cluster Analysis. . Available from: https://sidir/paper/265460/fa. 2017;5(1):75–90.(In Persian).
39.    Ahmadi A, Jahangard E. Ranking of the neighborhoods of Tehran metropolis in terms of development and quality of life: A fuzzy TOPSIS approach. Urban Economics. 2020;5(1):127–48.
40.    Creswell JW. Research designs. Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. 2009.
41.    Denzin NK. Triangulation 2.0. Journal of mixed methods research. 2012;6(2):80–8.

  • تاریخ دریافت 05 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 20 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 03 اسفند 1404
  • تاریخ اولین انتشار 03 اسفند 1404
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما