دانشگاه تربیت مدرس گفتمان طراحی شهری ۳۱۱۶-۰۲۱۲ 7 2 2026 06 22 Analyzing the relationship between factors of perceptual richness of biophilic spaces and citizen satisfaction (Case study: Taghebstan Boulevard, Kermanshah) واکاوی رابطه بین مؤلفه‌های غنای ادراکی فضاهای بیوفیلیک و رضایتمندی شهروندان (نمونه موردی: بلوار طاقبستان کرمانشاه) 97 117 29179 10.48311/udd.2026.120094.82828 FA بهنام شیرویه زاد دانشجوی دکترای گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0003-0719-5886 یاسمین دوزدوزانی استادیار گروه معماری، واحد آذرشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0002-8574-1670 Journal Article 2026 04 25 Objective: Taq-e Bostan Boulevard in Kermanshah, as the longest forest boulevard in Iran, represents a unique integration of nature, history, and urban life. This study aimed to explain the relationship between the perceptual richness of biophilic spaces and citizens' satisfaction within this boulevard. The term "biophilic spaces" refers to natural-historical contexts possessing biophilic elements and potentials, not necessarily spaces where all principles of biophilic design have been fully realized.<br><br>Methods: This applied research employed a descriptive-survey method with a mixed quantitative-qualitative approach. Due to the fluid population, 600 individuals were selected through convenience sampling. The instrument was a researcher-made questionnaire comprising 26 items across six factors. Validity was confirmed by five experts, and reliability was calculated using Cronbach's alpha (0.81). Data were analyzed using Pearson correlation and multiple regression.<br><br>Results: All six factors demonstrated positive and significant correlations with satisfaction (0.74 to 0.85). Regression analysis revealed that the six factors explained 73% of the variance in satisfaction. The biophilic-natural factor (β = 0.32) was the strongest predictor. Socio-cultural and semantic-psychological factors showed no direct effects, suggesting indirect influence. All three hypotheses were confirmed.<br><br>Conclusion: Taq-e Bostan Boulevard holds substantial potential for enhancing satisfaction through its historical-natural integration and assets such as water features and ancient trees. Strengthening natural and sensory qualities is key to the success of linear urban spaces. Improving nighttime lighting, designing nature-compatible furniture, increasing native plant diversity, and enhancing ordered visual complexity are the most important recommended strategies. هدف: بلوار طاقبستان کرمانشاه به عنوان طولانی‌ترین بلوار جنگلی ایران، نمونه‌ای کم‌نظیر از پیوند طبیعت، تاریخ و زندگی شهری است. پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه بین غنای ادراکی فضاهای بیوفیلیک و رضایتمندی شهروندان در این بلوار انجام شد. مقصود از «فضاهای بیوفیلیک» در این پژوهش، بسترهای طبیعی-تاریخی دارای عناصر و پتانسیل‌های بیوفیلیک است و نه لزوماً فضاهایی که تمامی اصول طراحی بیوفیلیک در آنها تحقق یافته باشد.<br>روش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-پیمایشی با رویکرد آمیخته (کمی-کیفی) است. به دلیل سیال بودن جمعیت بلوار، ۶۰۰ نفر با نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق‌ساخته با ۲۶ گویه در شش عامل (بیوفیلیک-طبیعی، ادراکی-حسی، کالبدی-فضایی، عملکردی-رفاهی، اجتماعی-فرهنگی و معنایی-روان‌شناختی) بود. روایی با نظر ۵ متخصص تأیید و پایایی با آلفای کرونباخ ۸۱/۰ محاسبه شد. داده‌ها با همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره تحلیل شدند.<br>یافته‌ها: عامل اجتماعی-فرهنگی قوی‌ترین عامل توصیفی بود. همه شش عامل با رضایتمندی همبستگی مثبت و معنادار داشتند (۷۴/۰ تا ۸۵/۰). تحلیل رگرسیون نشان داد شش عامل ۷۳ درصد واریانس رضایتمندی را تبیین می‌کنند. عامل بیوفیلیک-طبیعی با ضریب ۳۲/۰ قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده بود و پس از آن ادراکی-حسی (۲۸/۰)، کالبدی-فضایی (۱۸/۰) و عملکردی-رفاهی (۱۸/۰) قرار داشتند. عوامل اجتماعی-فرهنگی و معنایی-روان‌شناختی با وجود همبستگی معنادار، تأثیر مستقیم نداشتند که نشان‌دهنده نقش غیرمستقیم آن‌هاست. هر سه فرضیه پژوهش تأیید شد.<br>نتیجه‌گیری: بلوار طاقبستان با سرمایه نمادین پیوند تاریخی-طبیعی و ظرفیت‌هایی چون حضور آب و درختان کهنسال، پتانسیل بالایی برای ارتقای رضایتمندی دارد. تقویت کیفیت‌های طبیعی و حسی، کلید موفقیت فضاهای شهری خطی است. بهبود روشنایی شبانه، طراحی مبلمان همساز با طبیعت، افزایش تنوع گیاهان بومی و تقویت پیچیدگی بصری منظم مهم‌ترین راهکارهای پیشنهادی هستند. https://udd.modares.ac.ir/article_29179_9810f068f88157e1e1e1df7a2d80706a.pdf