دانشگاه تربیت مدرس گفتمان طراحی شهری ۳۱۱۶-۰۲۱۲ 7 2 2026 06 22 Urban Design Strategies for Improving the Environmental Quality of Semi-University Streets Based on a Walkability Approach of Heidarkhani Street, Narmak Neighborhood راهکارهای طراحی شهری برای ارتقای کیفیت محیط خیابان‌های نیمه‌دانشگاهی با رویکرد پیاده‌مداری؛ خیابان حیدرخانی نارمک 49 63 28928 10.48311/udd.2026.121405.82840 FA سید حسین میرزرگر کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران. 0009-0008-9309-4232 مهران علی‌الحسابی استاد تمام گروه شهرسازی و معماری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران. 0000-0002-0908-0516 Journal Article 2026 06 19 Despite their high potential for social interaction, semi-university streets have often lost their social function, transforming into mere transit corridors with low attractiveness due to poor paving quality, a lack of pause spaces, uncoordinated building facades, and inadequate lighting. This study aims to provide urban design strategies for improving the environmental quality of such corridors using a walkability approach, focusing on a case study of Heidarkhani Street in the Narmak neighborhood of Tehran. The research employs an applied, descriptive-analytical methodology. Data were collected through library studies, field observations (physical and behavioral), and surveys using a Likert-scale questionnaire distributed among students, residents, and local shopkeepers. The data were then analyzed using statistical methods and multi-criteria decision-making (MCDM) models. The findings indicate that Heidarkhani Street holds a vital communicative position due to its connection between the Iran University of Science and Technology and the metro station; however, it faces significant challenges such as sidewalk obstructions and a decline in nighttime vitality. The main identified strategies include: reducing the vehicular carriageway width, upgrading paving quality, creating bicycle lanes, enhancing active ground-floor facades, organizing urban furniture and pause spaces, improving lighting, and regulating informal activities. The results indicate that through the implementation of targeted physical-functional interventions and integrated space management based on the proposed design framework, this street possesses high potential to be transformed into a walkable, safe, vibrant corridor with a distinct identity, capable of fostering social interactions. خیابان‌های نیمه‌دانشگاهی با وجود ظرفیت بالای تعاملی، اغلب به دلیل ضعف در کیفیت کف‌سازی، کمبود فضاهای مکث، ناهماهنگی جداره‌ها و ضعف نورپردازی، از کارکرد اجتماعی فاصله گرفته و به فضاهایی صرفاً عبوری و کم‌جاذبه تبدیل شده‌اند. این پژوهش با هدف ارائه راهکارهای طراحی شهری برای ارتقای کیفیت محیط این معابر با رویکرد پیاده‌مداری، به مطالعه موردی خیابان حیدرخانی در محله نارمک تهران می‌پردازد. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و از لحاظ هدف کاربردی است. گردآوری داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، مشاهدات میدانی (کالبدی و رفتاری) و پیمایش (پرسشنامه طیف لیکرت) میان دانشجویان، ساکنان و کسبه انجام و با روش‌های آماری و مدل‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه تحلیل گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد خیابان حیدرخانی به‌واسطه اتصال دانشگاه علم و صنعت و ایستگاه مترو، جایگاه ارتباطی حیاتی دارد، اما با چالش‌هایی نظیر انسداد پیاده‌رو و افت سرزندگی شبانه مواجه است. راهبردهای اصلی شامل کاهش عرض سواره، بهسازی کف‌سازی، ایجاد مسیر دوچرخه، تقویت جداره‌های فعال همکف، ساماندهی مبلمان و فضاهای مکث، بهبود نورپردازی و ساماندهی فعالیت‌های غیررسمی شناسایی شد. نتایج حاکی از آن است که با اجرای مداخلات هدفمند کالبدی-عملکردی و مدیریت یکپارچه فضا بر اساس چارچوب طراحی ارائه‌شده، این خیابان پتانسیل بالایی برای تبدیل‌شدن به یک محور پیاده‌مدار، ایمن، هویت‌مند و سرزنده با قابلیت تقویت تعاملات اجتماعی دارد. https://udd.modares.ac.ir/article_28928_6e92962008491b24a803ff3b7d61734b.pdf