دانشگاه تربیت مدرس گفتمان طراحی شهری ۳۱۱۶-۰۲۱۲ مقالات آماده انتشار 2026 04 26 Analysis of the Relationship between Biophilic Architecture and Social Interactions in the Fabric of Traditional Neighborhoods and Its Impact on Collective Life تحلیل رابطه معماری بیوفیلیک و تعاملات اجتماعی در کالبد محلات سنتی و تأثیر آن بر حیات جمعی (مورد پژوهی: محله فیض‌آباد کرمانشاه) 28531 10.48311/udd.2026.119325.82823 FA سحر طوفان دانشیار گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران. بهنام شیرویه زاد دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران. 0000-0003-0719-5886 Journal Article 2026 02 14 Objective: Feyzabad neighborhood in Kermanshah, a Qajar-era historical fabric, exemplifies biophilic architecture and social interactions. This study analyzed their relationship and impact on collective life.<br /> Method: A mixed quantitative-qualitative approach was applied. 200 residents completed a researcher-made questionnaire (15 items, Cronbach&#039;s alpha 0.83). Data were analyzed using Kolmogorov-Smirnov, t-tests, Pearson correlation, and factor loading. Qualitative interviews with 20 residents were analyzed using the Colaizzi method.<br /> Findings: Biophilic components survived unevenly. &quot;Direct nature presence&quot; scored highest (mean 4.11), while &quot;natural patterns in passages and courtyards&quot; scored lowest (mean 2.97). Socially, &quot;territoriality and belonging&quot; ranked highest (72% positive), and &quot;presence in semi-public spaces&quot; lowest (62% negative). Pearson correlation showed biophilic architecture (0.89) and social interactions (0.83) have strong relationships with collective life. Both hypotheses were confirmed.<br /> Conclusion: Despite dilapidation, Feyzabad holds potential for community-oriented regeneration through collective memory (factor loading 0.83) and natural elements. Biophilic architecture and social interactions have a mutually reinforcing relationship, with biophilic qualities being key to regenerating collective life in historical neighborhoods. هدف: محله فیض‌آباد کرمانشاه، از بافت‌های تاریخی دوران قاجار، نمونه‌ای ارزشمند از پیوند معماری بیوفیلیک و تعاملات اجتماعی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل رابطه‌معماری بیوفیلیک و تعاملات اجتماعی و تأثیر آن بر حیات جمعی انجام شد.<br /> <br /> روش: روش پژوهش آمیخته با رویکرد کمی-کیفی و از نظر هدف کاربردی است. در بخش کمی، ۲۰۰ نفر از ساکنان با پرسشنامه محقق‌ساخته ۱۵ گویه‌ای ارزیابی شدند. روایی صوری و محتوایی با نظر ۵ متخصص تأیید و پایایی با آلفای کرونباخ ۸۳/۰ محاسبه شد. از آزمون‌های کلموگروف-اسمیرنوف، تی، همبستگی پیرسون و تحلیل بارهای عاملی استفاده گردید. در بخش کیفی، مصاحبه با 20 نفر از ساکنان با روش کلایزی تحلیل و سه مضمون اصلی استخراج شد.<br /> <br /> یافته‌ها: مؤلفه‌های بیوفیلیک نامتوازن بقا یافته‌اند. «حضور مستقیم طبیعت» با میانگین ۱۱/۴ بالاترین و «بهره‌گیری از الگوهای طبیعی در طراحی گذرها و حیاط‌ها» با میانگین ۹۷/۲ پایین‌ترین وضعیت را دارند. در مؤلفه‌های اجتماعی، «قلمروپایی و احساس تعلق» با ۷۲٪ پاسخ مثبت بالاترین و «حضورپذیری فضاهای نیمه‌عمومی» با ۶۲٪ پاسخ منفی پایین‌ترین امتیاز را کسب کردند. آزمون همبستگی پیرسون نشان داد معماری بیوفیلیک با ضریب ۸۹/۰ و تعاملات اجتماعی با ضریب ۸۳/۰ رابطه معنادار و بسیار قوی با حیات جمعی دارند. هر دو فرضیه پژوهش تأیید شد.<br /> <br /> نتیجه‌گیری: محله فیض‌آباد علیرغم فرسودگی، با سرمایه نمادین خاطره جمعی (بار عاملی ۸۳/۰) و ظرفیت‌هایی چون حضور آب و طبیعت، پتانسیل بالایی برای بازآفرینی اجتماع‌مدار دارد. پژوهش حاضر تأیید کرد معماری بیوفیلیک و تعاملات اجتماعی رابطه‌ای دوسویه و هم‌تقویت‌کننده دارند و احیای کیفیت‌های زیست‌دوست، کلید بازآفرینی حیات جمعی در محلات تاریخی است.