دانشگاه تربیت مدرس گفتمان طراحی شهری ۳۱۱۶-۰۲۱۲ 2 4 2021 03 21 Evaluating the Sense of Place in the Architecture of Tehran Bazaar (Study Area: 15 Khordad St.) ارزیابی حس مکان در معماری بازار تهران (محدوده مورد مطالعه: خیابان پانزده خرداد) 1 19 23199 FA مبینا زنگنه داﻧﺸﺠﻮی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽارﺷﺪ ﻣﻌﻤﺎری، داﻧﺸﮑﺪه ﻣﻌﻤﺎری و شهرسازی، ﭘﺮدیﺲ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﻓﺎراﺑﯽ، دانشگاه هنر، تهران، ایران. شیوا یعقوبی داﻧﺸﺠﻮی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽارﺷﺪ ﻣﻌﻤﺎری، داﻧﺸﮑﺪه ﻣﻌﻤﺎری و شهرسازی، ﭘﺮدیﺲ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﻓﺎراﺑﯽ، دانشگاه هنر، تهران، ایران. علی عسگری گروه معماری، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article Problem statement: Bazaars are considered one of the most important spaces that can be a source of emotional arousal by stimulating the audience's senses and can be effective in the formation of the sense of belonging to a place as the identity center of the cities. In this regard, the historical Bazaar of Tehran with its unique features has great importance. It has long been a dynamic and lively center with spatial qualities and has almost met the needs and different senses of people. Aims: This article aims to identify the features that examine the existence of identity and sense of place in the Tehran Bazaar. Methods: This article analyzes the initial passive observations through behavioral mapping in the first step. The second step measures the dependence of variables through interviewing on a 7-point Likert scale. Results: The visual landscape played the greatest role in the perception of the environment and along with the tactility landscape, it is almost constant during the day. On the other hand, acoustic and chemical landscapes are two effective stimuli in the sensory richness of the environment that have more changes during the day than other environmental stimuli. Also, the existence of historical buildings, despite the interest of individuals, does not per se strengthen the sense of place and paying attention to the components of spatial identity and the impact of each sense of place in the bazaar improves market quality and leads to continuity of life and permanence of this valuable architectural heritage. بیان مسئله: بازارها یکی از مهم‌ترین فضاها در کالبد شهرها محسوب می‌شوند و علاوه بر جلوه‌های بصری دارای ویژگی‌های محسوس دیگری نیز هستند که می‌توانند با تحریک حواس مخاطب، منشأ برانگیختگی احساسات گردند و به‌عنوان کانون هویت‌بخش شهرها در شکل‌گیری حس تعلق به مکان مؤثر باشند؛ در این میان بازار تاریخی تهران با ویژگی‌های منحصربه‌فرد از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است که از دیرباز دارای محوری پویا، سرزنده و کیفیت‌های فضایی و نسبتاً پاسخگو به نیازها و حواس مختلف افراد بوده است. هدف: این مقاله شناسایی شاخصه‌هایی است که میزان وجود هویت و حس مکان در بازار تهران را مورد بررسی قرار می‌دهد. روش: این مقاله با روش همبستگی به تحلیل مشاهدات منفعل اولیه به کمک نقشه‌برداری رفتاری در گام نخست و در گام دوم با مصاحبه و سنجش وابستگی متغیرها به کمک طیف هفت گزینه‌ای لیکرت پرداخته است. یافته و نتایج: شناخت کیفی ابعاد حسی فضا در این تحقیق مشخص کرد که منظر بصری بیشترین نقش را در ادراک محیط داشته و به همراه مناظر بساوایی در طول روز تقریباً ثابت می‌باشند. از سوی دیگر منظر صوتی و منظر شیمیایی به‌عنوان دو محرک تأثیرگذار در غنای حسی محیط مطرح هستند که نسبت به سایر محرکه‌ای محیطی تغییرات بیشتری در طول روز دارند. همچنین وجود ابنیه تاریخی به‌رغم علاقه‌مندی افراد، به‌خودی‌خود موجب تقویت حس مکان نمی‌گردند، و توجه به مؤلفه‌های هویت مکانی و میزان تأثیرگذاری هریک بر حس تعلق به مکان در بازار ضمن ارتقای کیفیت بازار، موجبات تداوم حیات و ماندگاری این میراث ارزشمند معماری می‌شود. https://udd.modares.ac.ir/article_23199_f947b6cbe8d1658806d928f968c3c44c.pdf